بازار مسکن در سال های اخیر فراز و نشیب های بسیاری تجربه کرده است. دوره افزایش قیمت مسکن در کشور که از اوایل سال 1385 آغاز شده بود، تا اوایل سال 1387 ادامه یافت و عوامل متعددی در شکل گیری روند افزایشی بهای مسکن در کشور موثر بودند. قیمت مسکن در سال 86 رشد بیش از 80 درصدی را نسبت به سال 85 نشان داد و یکی از مهمترین مسائل تاثیرگذار در این بخش ،مشکلات ساختاری بود. در همین حال بالا رفتن میزان نقدینگی در جامعه ،فقدان بازارهای مطمئن و کارآمد برای سرمایه گذاری و جذب حجم عظیمی از نقدینگی در جامعه و سرازیر شدن آن به سمت بازار مسکن ، سبب شد که به علت نبود مکانیزمی موثر برای کنترل سوداگری در بازار مسکن ، قیمت ها در این بخش به شدت افزایش یابد و به متقاضیان در این بخش بخصوص در کلانشهرها که دارای سرمایه محدودی بودند، آسیب وارد شود.
به عقیده کارشناسان بعد از طی این دوره ،از سال 1387 این روند تا حدقابل توجهی تغییر کرد و بتدریج رشد نقدینگی کاهش یافت و به این ترتیب روند افزایشی قیمت مسکن تا حدی متوقف شد . سیر نزولی قیمت مسکن بدان حد بود که در پایان سال 87 سطح قیمت ها در این بازار نسبت به ابتدای همان سال 30 درصد کاهش نشان داد .بحران گرانی مسکن که تا ابتدای سال 87 ادامه داشت، ناگهان جای خود را به رکود در این بخش داد. کارشناسان عقیده دارند در سال 87 به سبب تلاش های دولت در بخش مسکن که در راستای متعادل ساختن بازار این بخش انجام شد، رکود قیمت در این بخش تداوم یافت.
در بین تلاش ها و اقدام های موثر دولت برای ساماندهی بازار مسکن می توان به موضوع هایی مانند تصویب قانون ساماندهی مسکن ،اجرایی شدن طرح مسکن مهر ، اجرای کد رهگیری برای جلوگیری از تخلفات در بخش مسکن در سطح کشور ، اعمال مالیات مضاعف بر مسکن برای جلوگیری ار دلال بازی و... اشاره کرد . ذکر این نکته بسیار مهم است که طرح سامانه جامع ثبت معاملات مسکن توسط دولت که از اول آذر ماه 87 عملیاتی شد ،سبب گردید که از سوادگری در این بخش جلوگیری شود. زیرا تا قبل بخشی از افزایش قیمت ها در بخش مسکن ناشی از فعالیت های دلالی و کاذب بود که با حمایت برخی سرمایه گذاران این امر به طور مکرر تکرار می شد و همین امر بالارفتن قیمت مسکن بخصوص در کلانشهرها را در پی داشت .
خوشبختانه طرح مسکن مهر نیز به کمک افراد فاقد مسکن و کم بضاعت آمد تا به این ترتیب زمینه برای خانه دار شدن اقشار کم در آمد در کشور فراهم شود . به طوری که با ارایه زمین و تسهیلات به خانوارهای کم درآمد ،این امکان برای این خانوارها فراهم می شود که به جای اینکه به سمت زمین های ارزان در حاشیه شهرها بروند، در زمین هایی که از سوی دولت دارای طرح شهرسازی هستند ،براساس اصول و مقررات ساختمان به ساخت و ساز اقدام نمایند. بنابراین اجرای طرح مسکن مهر باعث کاهش حاشیه نشینی در کشور می شود. انباشت تقاضا نیز تا قبل از مهمترین مسائل پیش روی بخش مسکن در کشور بود و اکنون با تولید مناسب تا حدی مدیریت شده است و انتظار می رود با تلاش های دولت این روند ادامه داشته باشد.
از سوی دیگر موضوع استفاده از فناوری های نوین در بخش مسکن از سوی مسئولان ذیربط به عنوان یک هدف دنبال می شود و این مهم به تصویب دولت رسیده و به تمامی بخش ها نیز ابلاغ شده است . در صورت اجرای این مهم ،‌شاهد کاهش قیمت تمام شده مسکن ، افزایش سرعت ساخت و ساز ، ارتقای کیفی کار،صرفه جویی در هزینه ها و... خواهیم بود و تمامی این عوامل سبب خواهد شد بخشی از چالش های پیش روی بخش مسکن کشور حل شود . در همین حال با توجه به بالا بودن تقاضا در بخش مسکن (به سبب جوان بودن کشور ، رسیدن جوانان به سن ازدواج و ضرورت داشتن مسکن ) که سالانه حدود یک میلیون واحد پیش بینی می شود، دولت حتی از سرمایه گذاری خارجی در این بخش استقبال می کند.
در ارتباط با بخش مسکن باید گفت که وجود بخش خصوصی آماده و فعال در امر ساخت مسکن، ‌توان بالای اشتغالزایی در بخش مسکن (مستقیم و غیرمستقیم )‌،گسترش و توسعه بازارهای مالی برای تامین منابع مورد نیاز، امنیت نسبی سرمایه ها در بخش مسکن ، امکان تولید مصالح ساختمانی در داخل ،‌استفاده از ظرفیت های موجود و ... از فرصت های پیش روی این بخش تلقی می شود .
از جمله پیشنهادها برای بهبود بخش مسکن را نیز می توان شامل ساخت شهرک های نوین (مانند شهرهای جدید پرند و ...) ،استفاده از فضاهای ممکن در جهت توسعه بافت شهری، بلند مرتبه سازی و حرکت به سمت گسترش عمودی ساخت مسکن به جای توسعه افقی ، ایجاد زمینه های مناسب جذب نیروی جوان در طرح های احداث مسکن ، حمایت از انبوه سازان و ارایه تسهیلات بانکی ، تامین مصالح مناسب و ارزان قیمت ، تولید مسکن ارزان قیمت و واگذاری ساخت و سازها در مقیاس انبوه به شرکت های پیمانکاری داخلی و خارجی ، ایجاد ثبات اقتصادی و اطمینان در بازار مسکن با تنظیم سیاست های پولی و بانکی و... دانست.

تهيه کننده :بخش انفورماتيک ايستا فرم
منبع : شاسا